هرچند شرکتهای بزرگ و کوچک در اقصی نقاط جهان، با فعالیت خود به چرخه اقتصادی جهانی کمک میکنند و با ایجاد اشتغال برای افراد جویای شغل میتوانند در تحولات اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی کشورها دخیل باشند، اما نباید از تاثیرات مثبت و منفی آنها در عرصه محیط زیست نیز غافل شد. مسالهای که هرساله با وخیمتر شدن اوضاع زمین، ابعاد گستردهتری به خود میگیرد و حتی گاهی میتواند یک زنگ خطر برای از دست رفتن اعتبار شرکتها از یک سو و ضربات جبران ناپذیر به زمین از سوی دیگر باشد. یکی از مباحث مهم در حوزه محیط زیست، انتشار گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای انسانی، عامل اصلی گرم شدن کره زمین است و به تغییرات آب و هوایی کمک میکند. کسبوکاری که قصد دارد در مبارزه با گرمایش جهانی اقدام موثری انجام دهد اول لازم است بداند که ردپای کربن شرکت آنها چقدر در ایجاد گازهای گلخانهای موثر است.
ردپای کربن چست؟
ردپای کربن یک شرکت عبارت است از کل مقدار گازهای گلخانهای (GHG) که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از طریق فعالیتهای شرکت در محیط زیست منتشر میشود.
ردپای کربن در تجارت
درست مانند اشخاص حقیقی که هر کدام با توجه به سبک زندگی شخصی خود، ردپای کربن شخصی خود را دارند، شرکتها نیز فعالیتهایی را انجام می دهند که باعث انتشار گازهای گلخانهای میشود. نمونههایی از این فعالیتها در مرحله تولید یا حمل و نقل محصولات شکل میگیرد. همه این مسائل باعث میشود که گروههایی در برابر انتشار این گازهای مخرب ایستادگی کنند و شرکتها را ملزم به رعایت قوانینی کنند که کربن کمتری در هوا شود.نیروهایی که شرکتها را به اتخاذ سیاستهایی برای مبارزه با گرمایش جهانی سوق میدهند میتوانند هم اجباری (توافقنامههای بینالمللی، قوانین ملی و غیره) و هم داوطلبانه (اعتقادات زیستمحیطی، صرفهجویی در منابع و غیره) باشند.
چگونه ردپای کربن یک شرکت را اندازه گیری کنیم؟
محاسبه ردپای کربن برای کسب و کار اولین قدم برای یک سازمان برای دانستن تأثیر آن بر روی کره زمین و اقدام برای کاهش آن است.
واحد استاندارد برای اندازه گیری ردپای کربن، معادل دی اکسید کربن (CO2e) است که به صورت قسمت در میلیون حجم، ppmv بیان میشود. راه حل این است که تأثیر هر یک از گازهای گلخانهای مختلف را بر حسب مقدار CO2 بیان کنیم که همان مقدار گرم شدن را ایجاد میکند. به این ترتیب، ردپای کربن متشکل از تعداد زیادی گازهای گلخانهای مختلف را میتوان به صورت یک عدد بیان کرد.
نسبتهای استاندارد برایlnnd تبدیل گازهای مختلف به مقادیر معادل CO2 استفاده میشود. این نسبتها بر اساس به اصطلاح پتانسیل گرمایش جهانی (GWP) هر گاز است که تأثیر گرمایش کل آن را نسبت به CO2 در یک دوره زمانی معین (“افق زمانی”، معمولاً ۱۰۰ سال) توصیف میکند. در این بازه زمانی، طبق دادههای استاندارد، متان امتیاز ۲۵ را کسب میکند (به این معنی که یک تن متریک متان همان مقدار گرم شدن ۲۵ تن CO2 را ایجاد میکند)، اکسید نیتروژن به ۲۹۸ میرسد و مقداری از مواد فوققوی است.
فرمول ردپای کربن در یک کسب و کار
فرمول محاسبه ردپای کربن یک کسب و کار ساده است: نتیجه رد پای کربن از ضرب دادههای فعالیت (یا مصرف) در ضریب انتشار متناظر آن به دست میآید. بر اساس این فرمول، روشهای مختلفی برای محاسبه ردپای کربن وجود دارد.
ردپای کربن = دادههای فعالیت x ضریب انتشار
- دادههای فعالیت: پارامتری که سطح فعالیتی را که باعث انتشار گازهای گلخانهای میشود، تعریف میکند.
- عامل انتشار: میزان گازهای گلخانه ای منتشر شده برای هر فعالیت.
- دادههای فعالیت به سه حوزه اصلی تقسیم میشوند:
- محدوده ۱: انتشار مستقیم گازهای گلخانهای که توسط یک شرکت کنترل میشود . نمونههایی از این موارد عبارتند از مصرف سوخت – گرمایش، تجهیزات فرآیند و وسایل نقلیه – و همچنین تولید، تاسیسات زباله در محل و انتشار گازهای گلخانهای فراری.
- حوزه ۲: انتشار غیر مستقیم مرتبط با مصرف انرژی به دست آمده و مصرف شده توسط سازمان است. به عنوان مثال میتوان به روشنایی، تجهیزات، آبگرمکن و موارد مشابه اشاره کرد.
- حوزه ۳: انتشار گازهای گلخانهای هستند که هرچند یک یک سازمان میتواند بر آنها تأثیر بگذارد، اما آنها را کنترل نمیکند. در این دسته مواردی مانند حمل مواد اولیه برای ساخت محصولات، سفرهای کاری، رفت و آمد کارکنان به محل کار با وسایل نقلیه غیر متعلق به شرکت و حمل و نقل سوخت خریداری شده قرار میگیرند. غالباً بزرگترین دامنه و سختترین اندازهگیری است.
مراحلی که برای محاسبه ردپای کربن باید دنبال شود به شرح زیر است:
- یک سال محاسبه را انتخاب کنید.
- ایجاد محدودیتهای سازمانی و عملیاتی.
- جمع آوری دادههای مصرف
- محاسبات را با ضرب دادههای فعالیت در فاکتورهای انتشار پیش ببرید.
- تهیه یک برنامه کاهش شامل اقداماتی که باید انجام شود.
بزرگترین بخشهای ردپای کربن در صنایع
نمونههای ردپای کربن هر کسبوکاری در عملیات خود متفاوت است، هرچند برخی از صنایع خاص سهم بیشتری بیشتری در انتشار گازهای گلخانهای دارند که مستقیماً بر ردپای کربن محاسبهشده شرکت تأثیر میگذارد.
- طبق گزارش EPA، منابع اولیه انتشار گازهای گلخانهای در سال ۲۰۱۷ در ایالات متحده عبارتند از:
- حمل و نقل (۲۸.۹٪ از انتشارات گلخانه ای): انتشار گازهای گلخانهای عمدتاً از خودروها، هواپیماها، کامیون ها و سایر اشکال حمل و نقلی که سوخت های فسیلی را میسوزانند، ایجاد میشود. اگر هر نوع محصولی را برای شرکت خود بفروشید یا بخرید که با وسیله نقلیهای که سوخت های فسیلی را می سوزاند حمل میشود، ردپای کربن شما را تحت تاثیر قرار میدهد.
- تولید برق (۲۷.۵%): بر اساس گزارش EPA، نزدیک به ۶۳ درصد از برق از سوختن سوختهای فسیلی مانند گاز طبیعی و زغال سنگ تامین میشود.
- صنعت (۲۲.۲%): این بخش سوختهای فسیلی را عمدتاً برای انرژی میسوزاند، اگرچه بسیاری از شرکتهایی که کالاها را از مواد خام تولید میکنند، باید در فرآیندهای تولید خود واکنشهای شیمیایی داشته باشند تا گازهای گلخانهای را در جو آزاد شود.
- تجاری و مسکونی (۱۱.۶%): سوزاندن سوختهای فسیلی برای گرما، استفاده از محصولات حاوی گازهای گلخانهای و روش دفع زباله بر میزان انتشار گازهای گلخانهای تاثیر مستقیم دارد.
- کشاورزی (تقریباً ۹%): دام، خاکهای کشاورزی و تولید برنج منابع اصلی انتشار گازهای گلخانهای هستند.
- صرف نظر از اینکه شرکت شما در کدام بخش قرار میگیرد، مهم است که بدانید چه چیزی به ردپای کربن کمک میکند.
شرکتها میتوانند ردپای کربن خود را با انجام فعالیتهای زیر کاهش دهند:
۱. اتخاذ شیوههایی که مصرف سوخت را به حداقل میرساند: مانند حفظ وسایل نقلیه شرکت برای عملکرد بهینه و تشویق کارکنان به استفاده از خودروهای سواری یا انتخابهای حملونقل کممصرف. ترکیب وسایل نقلیه کممصرف بیشتر در ناوگان خود، خواه از طریق افزودن خودروهای هیبریدی الکتریکی یا انتخاب وسایل نقلیه کاهش مصرف انرژی با نصب وسایل کم مصرف، پنجره ها، وسایل الکترونیکی و حتی لامپ ها در فضای اداری شما.
۲. تغییر سوختهایی که ماشین آلات شما را راهاندازی میکنند: از زغال سنگ به گاز طبیعی. سرمایه گذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، مانند برق تولید شده از منابع باد و خورشید. شناسایی تامین کنندگانی که عملکرد پایداری را در اولویت قرار می دهند و بررسی فرصتها برای افزایش بهره وری انرژی در زنجیره تامین.
۳. یکی از راههایی که شرکتها میتوانند تاثیر قابلتوجهی داشته باشند، بررسی روشهای حذف و حمل و نقل زباله است. حمل و نقل زباله یکی از مهم ترین فعالیتهایی است که بر ردپای کربن یک شرکت تاثیر میگذارد.
۴. در واقع، بیشتر کسب و کارها از ردپای کربنی که ایجاد میکنند بی اطلاع هستند، به خصوص اگر زبالههای خطرناکی تولید کنند که باید برای دفع مناسب به یک شرکت حمل و نقل منتقل شود.
یکی از راههایی که شرکتها میتوانند تاثیر قابلتوجهی داشته باشند، بررسی روشهای حذف و حمل و نقل زباله است. حمل و نقل زباله یکی از مهم ترین فعالیتهایی است که بر ردپای کربن یک شرکت تاثیر میگذارد.
استفاده از امکانات دفع مناسب که از مزیت نزدیکی و تمرکز بر پایداری برخوردار است، میتواند ردپای کربن شرکت را کاهش دهد. به عنوان مثال، بسیاری از شرکتهای آمریکایی زبالههای خود را به تاسیسات ترکیب سوخت میفرستند. شرکتها نه تنها هزینههای حمل و نقل قابل توجهی را متحمل میشوند، بلکه ردپای کربن خود را نیز از طریق سوزاندن سوختهای فسیلی مورد نیاز برای سوخت دیزل به طور چشمگیری افزایش میدهند.
۵. شرکتها همچنین میتوانند از مسافت کوتاه تر حمل و نقل – صرفه جویی در هزینههای سوخت و کاهش چشمگیر ردپای کربن خود استفاده کنند. یکی از راه حلهای کاهش حمل و نقل استفاده از جلسات آنلاین و میز الکترونیکی برای کاهش مصرف سوخت است.
۶. بازیافت در محل کار شما یک راه آسان برای کاهش ردپای کربن شرکت شما است. وقتی بازیافت میکنیم، تعداد مواد خامی را که باید برای تولید محصولات از ابتدا تامین شود، کاهش میدهیم. به عنوان مثال، بازیافت یک قوطی حلبی میتواند انرژی کافی برای تامین انرژی یک کامپیوتر را برای یک ساعت کامل ذخیره کند. به علاوه، محدودیتی برای تعداد دفعاتی که قوطیهای قلع میتوانند بازیافت شوند، وجود ندارد. با بازیافت کاغذ، یک تن کاغذ بازیافتی میتواند ۱۷ درخت را از جنگل زدایی نجات دهد، همچنین ۷۰۰۰ گالن آب، ۳۸۰ گالن نفت، انرژی ۴۰۰۰ کیلووات ساعت و ۳ یارد مکعب فضای دفن زباله را نجات میدهد.
اجرای مجموعههای بازیافت در محل کار شما نیز میتواند فرهنگ کاری سبزتر را پرورش دهد. این احتمالاً برای پایگاه مشتریان شما جذاب است و حتی میتواند روحیه کارکنان شما را تقویت کند. یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ توسط TopLine Film نشان داد که ۷۳ درصد از کارکنان اداری میخواهند محل کارشان تلاشهای پایداری خود را بهبود بخشد، و ۲۴ درصد گفتند که از کار در سازمانی با سوابق پایداری ضعیف خودداری میکنند.
۷. از منابع بازیافتی استفاده کنید به عنوان مثال، استفاده از محصولات کاغذی بازیافتی میتواند به کاهش جنگل زدایی و حفظ زیستگاههای طبیعی کمک کند. جمعیت حشرات جهان در ۳۰ سال گذشته تقریباً ۲۵ درصد کاهش یافته است. یکی از دلایل مهم این امر، تخریب زیستگاهها است. جمعیت پروانههای بریتانیا با کاهش ۵۰ درصدی تعداد پروانهها از سال ۱۹۷۶ در خطر ویژهای قرار دارد. وقتی جمعیت حشرات کاهش مییابد، کل زنجیره غذایی را تحت تأثیر قرار میدهد. در حالی که گزینههای بازیافتی گاهی اوقات میتوانند کمی گرانتر باشند، هزینه زیست محیطی استفاده از محصولات جدید بسیار بالاتر است.
۸. از تامین کنندگان پایدار استفاده کنید، اگر تمام راهها را برای به حداقل رساندن اثرات زیستمحیطی خود انجام میدهید، اما از کسبوکارهایی حمایت میکنید که هیچ کاری یا حداقل حداقلی را برای حفاظت از محیطزیست انجام نمیدهند، در تئوری میتوانید به تأمین مالی اقدامات ناپایدار کمک کنید. گواهینامه خوبی که هنگام انتخاب تامین کنندگان باید به آن توجه کرد ISO 14001 است. این گواهی اثبات میکند که یک سازمان مدیریت زیست محیطی را در قلب سیستمهای مدیریت کیفیت خود دارد و فعالانه کارایی منابع و کاهش ضایعات را بهبود میبخشد.
۹. سرمایه گذاری در انرژی سبز و تجهیزات اداری سبز میتواند راه عالی دیگری برای کاهش ردپای کربن کسب و کار شما باشد حتی میتوانید روی منابع انرژی تجدیدپذیر خود سرمایه گذاری کنید.
۱۰. کاشت درختان، یا حتی داشتن باغ کارکنان، راهی عالی برای افزایش رفاه کارکنان و جبران بیشتر انتشار کربن شرکت شما است. اگر فضایی برای کاشت درختان یا گلهای وحشی خود ندارید، صدها پروژه درختکاری آنلاین وجود دارد. با برخی از پروژهها، حتی میتوانید با مبالغی اندک درخت بکارید. شاید در این روش شما نتوانید رشد فیزیکی درختان را ببینید، اما همچنان میتوانید به کاشت درختان و تلاشهای حیاتی تنوع زیستی در بخشهایی از جهان که بیشتر به آنها نیاز است کمک کنید.
با صرف زمان برای ارزیابی شیوههای کسبوکارتان، درک اینکه چگونه بر ردپای کربن شما تأثیر میگذارد و همچنان بر پایداری شرکت تمرکز میکند، شرکت شما میتواند گام بعدی را برای حفظ و محافظت از خود و محیط زیست بهعنوان یک کل بردارد.
در حالی که رهبران ملی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای که جو را گرم میکند و به تغییرات آب و هوایی کمک میکند کند عمل میکنند، بسیاری از کسبوکارها تعهدات جدی برای رسیدگی به اقدامات خود را پذیرفتهاند.
هر یک از این مشاغل متنوع متعهد به اجرای استراتژیهایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای در عملیات یا زنجیره تامین خود هستند. برخی بر تامین یا سرمایه گذاری در انرژیهای تجدیدپذیر مانند نیروی باد و خورشیدی تمرکز میکنند، در حالی که برخی دیگر بر تولید کارآمد کالاها و خدمات خود تمرکز میکنند. همانطور که در گزارشهای سالانه یا پایداری آنها مستند شده است، بسیاری از شرکتها اهداف کاهش انتشار را تعیین کردهاند – بیشتر آنها تا سال ۲۰۳۰ را هدف قرار دادهاند، اما چندین مورد اهدافی بلند مدتتر دارند. به عنوان مثال، DTE Energy، یک شرکت برق مستقر در میشیگان، اهدافی را برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای از تولیدات متعلق به و خریداری شده تا ۴۵ درصد تا سال ۲۰۳۰ و ۸۰ درصد تا سال ۲۰۵۰ تعیین کرده است. مایکروسافت از سال ۲۰۱۲ به صورت ۱۰۰ درصد کربن خنثی عمل میکند. مایکروسافت با در نظر گرفتن قیمت داخلی کربن و سرمایه گذاری مجدد آن دلارها در انرژی پاک، پروژههای بهره وری انرژی و پروژههای جبران کربن، انتشارات خود را کاهش میدهد. از طرف دیگر روند به سمت همسویی اهداف شرکت با اهداف توافقنامه پاریس از طریق “خنثی شدن کربن” در حال افزایش است.
شرکت برق Duke Energy به تازگی هدف خود را برای تولید برق با انتشار کربن صفر خالص تا سال ۲۰۵۰ اعلام کرده است.
BP در حال سرمایه گذاری در StoreDot، یک شارژر باتری فوق سریع برای خودروهای الکتریکی است. این شرکت بر این باور است که برای دستیابی به اهداف توافقنامه پاریس، اقدامات قوی در چندین جبهه از جمله استقرار فناوریهای جدید، سرمایهگذاری در بهرهوری انرژی و حمایت از قیمتگذاری کربن مورد نیاز است. Equinor، یکی دیگر از شرکتهای نفت و گاز، انتظار دارد ۱۵ تا ۲۰ درصد از سرمایه گذاریهای سالانه خود را تا سال ۲۰۳۰ در راه حلهای انرژی جدید، مانند فنآوریهای باد دریایی و جذب کربن هدایت کند.
جمع بندی راه حل کلی شرکت ها برای اینکه ردپای کربن خود را کاهش یا جبران کنند:
- بهبود بهره وری انرژی و صرفه جویی در هزینههای انرژی شما.
- مصرف انرژیهای تجدیدپذیر و مشارکت در گذار به این نوع انرژی.
- اجرای کمپینهای آگاهی بخشی.
- اجرای استراتژی مسئولیت اجتماعی شرکت.
- سرمایه گذاری در پروژههای زیست محیطی
سه مرحله برای دستیابی به بی طرفی کربن
- ردپای کربن خود را بشناسید و اندازه گیری کنید.
- با کاهش وابستگی خود به سوختهای فسیلی، انتشار گازهای گلخانهای خود را کاهش دهید.
- جبران انتشار کربنی که در مرحله دوم قابل اجتناب نبود. برای دستیابی به بی طرفی کربن، تامین مالی پروژه زیست محیطی باید با مقدار CO2 تولید شده مطابقت داشته باشد.
جبران ردپای کربن تنها زمانی میتواند اعمال شود که سازمان اقداماتی را برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای خود انجام دهد.
بدون اقدام داوطلبانه تجاری، کاهش انتشار کربن بسیار دشوارتر خواهد بود. کسبوکارها نقش مهمی در یک جامعه کارآمد دارند و این واقعیت که آنها برای ایجاد سیاستهای خود ابتکار عمل میکنند، آنها را به بازیگران کلیدی در مبارزه با بحران آبوهوایی تبدیل میکند. شرکتهای C2ES BELC نه تنها برای اولویتبندی تغییرات آبوهوایی تلاش میکنند، بلکه هدف آنها سرمایهگذاری بر اقتصاد کم کربن و در عین حال سود برای مشتریان خود و کل جهان است.
محاسبه ردپای کربن شما اولین قدم برای درک و کاهش تاثیر تغییرات آب و هوایی شرکت شما است. درک تأثیر عملیات شرکت شما بر ردپای کربن آن گام مهمی در جهت تضمین پایداری است.در واقع، شواهد فزایندهای وجود دارد که نشان میدهد شرکتهایی که ابتکارات پایداری را در اولویت قرار میدهند، به تعادل سالمی بین دوام زیستمحیطی و سودآوری نهایی دست پیدا میکنند.
برای اکثر کسب و کارها، طبیعی است که بیش از حد بر روی ایجاد پایگاه مشتری و افزایش فروش تمرکز کنید. با این حال، تأکید بر پایداری در عملیات شما – مهم نیست چقدر بزرگ یا کوچک – میتواند تاثیر قابل توجهی بر روی نتیجه شما داشته باشد.
به گفته کارشناسان، مشتریان به مسائل زیست محیطی اهمیت میدهند و این در عادات خرید آنها منعکس میشود. در واقع، ۸۱ درصد از پاسخ دهندگان در یک نظرسنجی گفتند که شرکتها باید در بهبود محیط زیست نقش داشته باشند.
یکی از راههای انجام این کار، درک تأثیر هر جنبهای از کسبوکارتان است و اینکه چگونه حتی کوچکترین اقدامات میتوانند بر ردپای کربن کلی شما، یا میزان دیاکسید کربن و ترکیبات کربن ساطع شده از استفاده مستقیم از سوختهای فسیلی تاثیر بگذارند.
منابع: