بازار خودرو در کشور در ماه‌های اخیر همواره در تب و تاب زیادی به سر برده و با وجود تغییر دولت و تلاشی که در وزارت صنعت و معدن و تجارت برای کنترل بازار انجام شد، همچنان وضعیت این بخش مهم از بازار کالا در موقعیت زرد به سر می‌برد.

از این پس دیوار با استفاده از بانک اطلاعاتی خود در بازار داد و ستد خودرو و با استناد به واقعیات دقیق، به تحلیل بازار خواهد پرداخت و به صورت متناوب این دست مطالب را منتشر خواهد کرد.

وعده کاهش قیمت

شروع مطالب تحلیلی درباره بازار خودرو با استفاده از دیتاهای بخش آگهی‌های «دیوار» در بخش خرید و فروش و با تحلیل و بررسی آمار قیمت‌های خودروهای شاخص موجود در بازار برای پاییز 1400 است.

پاییز 1400 را می‌توان به عنوان فصل پایانی سال 2021 نیز برشمرد با این ملاحظه که در بازار جهانی خودرو معمولا بیشترین آمار خرید و فروش در سه ماهه پایانی سال انجام می‌شود و در عین حال رونمایی بسیاری از خودروهای جدید نیز در فصل پایانی سال صورت می‌پذیرد تا در آستانه سال نو میلادی، مشتریان با محصولات سال بعد آشنا شوند.

البته که بازار ایران دور از چرخه بازار جهانی است و عمده خودروهای ورودی به بازار، ساخت یا مونتاژ داخل هستند، بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که رفتار بازار در ایران شباهت ملموسی با بازارهای جهانی داشته باشد.

با این همه، پاییز 1400 برای بازار خودرو ایران با اتفاقاتی مهم همراه بود. وزارت صمت به عنوان تامین‌کننده اصلی بازار خودرو در ایران در اواخر تابستان وعده داد که با افزایش تولید قصد دارد قیمت را تا پایان سال پایین بیاورد اما با اینکه هنوز آمار دقیقی در مورد افزایش تیراژ تولید منتشر نشده اما حتی اگر این وعده هم عملی شده باشد باز هم واکنش بازار به قیمت خودرو افزایشی بوده است.

مسئله مهم دیگر در بازار پاییزه امسال خودرو، جریان قیمت‌گذاری و ماجرای حاشیه سود بازار بود که در سه ماهه سوم روی داد تا ناخودآگاه به التهاب بیشتر کمک کند. به نظر می‌آید معادله قیمت‌گذاری خودرو از سوی خودروساز، بازار آزاد یا نهاد بینابینی مثل شورای رقابت هنوز حل نشده و دقیقا مشخص نیست که نهایتا کدام یک از این سه ضلع بر دیگری احاطه دارند. نتیجه این دو اتفاق بزرگ اما چیزی نبود جز افزایش قیمت در پاییز…

برگ‌ریزان مشتری‌ها در پاییز!

اما بررسی اولیه بازار خودرو در پاییز 1400 نشان می‌دهد که تقریبا همه خودروها در بازه زمانی یاد شده با افزایش قیمت روبرو شده‌اند و معدود مدل‌هایی هم هستند که کاهش قیمت کوچکی داشته‌اند. در عین حال در برخی از مدل‌ها نیز افزایش قیمت به حدی زیاد بوده که در فصل خزان، برگ‌های مشتریان خودرو نیز از دیدن برچسب قیمت آنها ریخته است!

این روند البته محدود به خودروهای ساخت داخل هم نیست و در گروه خودروهای چینی که بعضا در داخل تولید می‌شوند یا به صورت قطعات منفصل (CBU) وارد می‌شوند نیز مشاهده می‌شود و البته برای خودروهای اروپایی، کره‌ای و ژاپنی که قبلا وارد بازار ایران شده‌اند نیز افزایش قیمت طبیعی به نظر می‌رسد و طبیعتا میزان افزایش قیمت بر مبنای میزان تقاضا متفاوت است.

بر اساس جدول قیمتی که در بانک اطلاعاتی دیوار ثبت شده، تنها خودرویی که با کاهش قیمت در طول سه ماه پاییز مواجه شده، پژو پارس سال است که قیمت آن در پایان مهر ماه 288 میلیون تومان بوده، در پایان آبان به 273 میلیون تنزل پیدا کرده و نهایتا در پایان آذر به 278 میلیون تومان رسیده که در کل با کاهش حدود 2 درصدی قیمت در فصل پاییز روبرو شده است.

بقیه خودروها اما از 5 درصد تا 28.5 درصد افزایش قیمت را در مدت سه ماه تجربه کرده‌اند. سمند ال ایکس با موتور EF7 تنها 1.85 درصد گران شده اما در صدر جدول گرانی، پژو 207 اتوماتیک پانوراما ایستاده است که نزدیک به 27.31 درصد در مدت سه ماه افزایش قیمت داشته و برای خریدارانش معامله بسیار شیرین و خوشایندی بوده است. به نظر می‌آید تقاضای بالا برای خرید این خودرو نیز در این افزایش قیمت انفجاری نقش مهمی داشته وگرنه این پرش بزرگ در حالت عادی بازار دور از ذهن است.

علاقه زیاد به خرید پژو 207 حتی برای مدل صندوق‌دار آن نیز شدت داشته و به همین خاطر مدل سدان این خودرو پاییز را با قیمت 405 میلیون تومان شروع کرده و نهایتا در پایان آذر ماه با افزایش 28.5 درصدی قیمت به نرخ 518 میلیون تومان معامله شده است! پژو 207 اتوماتیک نیز با رشد 27.19 درصدی قیمت، تمایل فزاینده بازار برای این کلاس از پژو را اثبات میکند.

رنو ساندرو و رنو تندر هم در این مدت با افزایش قیمت قابل ملاحظه مواجه شدند به این ترتیب که قیمت ساندرو اتوماتیک تا حدود 595 میلیون تومان بالا رفت تا افزایش 18.7 درصدی قیمت را تجربه کند.

جالب است که در گروه خودروهای سایپا نیز پراید و تیبا و مدل‌های وابسته این‌ها نیز با توجه به قرار داشتن در کف قیمت، با افزایش قابل ملاحظه‌ای روبرو شدند. به هر حال خانواده پراید، تیبا، ساینا و حتی کوییک با توجه به اینکه پایین‌تر از 200 میلیون تومان قیمت دارند با تقاضای بیشتری از سوی طبقه متوسط مواجه‌اند و این تقاضای بالا، افزایش قیمت آنها را تا حدود 18 تا 20 درصد منطقی جلوه می‌دهد.

در پایان پاییز 1400 پراید 131 با قیمت 169.5 میلیون تومان ارزان‌ترین خودرو در گروه ساخت داخل بوده در حالی که صدر جدول با قیمت 595 میلیون تومان در اختیار رنو ساندرو اتوماتیک قرار گرفت.

[table id=250 /]

[horizontal_slider url=’tehran/car?has-photo=true’  title=”جدیدترین آگهی‌های خودرو”]

جاده ایران و چین

در جدول خودروهای چینی وارداتی یا ساخته شده در ایران نیز مهم‌ترین اتفاق، افزایش قیمت تقریبا در همه محصولات است. به جز ام وی ام ایکس 55 اکسلنت که در تمام پاییز روی یک قیمت ایستاده، بقیه خودروها از 0.1 درصد تا حدود 23 درصد افزایش قیمت را داشته‌اند.

در این جدول که عمدتا به محصولات مدیران خودرو، بهمن موتور، پارس خودرو، کرمان موتور و ایران خودرو اختصاص دارد، دیگنیتی با تنها 10 میلیون تومان افزایش قیمت شاهد کمترین افزایش بوده است در حالی که به نظر عرضه این خودرو نیز بسیار محدود بوده و احتمالا با فروش بیشتر، این خودرو در بازار آزاد سیر صعودی را طی خواهد کرد تا به نقطه تعادل برسد. فیدلیتی اما افزایش حدود 7 درصدی قیمت، اقبال بیشتری نسبت به خواهر خوانده خود در بهمن موتور به دست آورده است و قیمت مدل 7 نفره آن در پایان پاییز به حدود 1 میلیارد و 155 میلیون رسیده است.

جالب است که مدل‌های سایپایی در گروه خودروهای چینی از چانگان سی اس 35 تا انواع بریلیانس نیز با تقاضای بیشتر مواجه شده و تا 14 درصد افزایش قیمت داشته‌اند. یک دلیل مهم این افزایش قیمت می‌تواند این باشد که این گروه از خودروها عموما در کلاس متوسط قرار می‌گیرند و قیمت آنها پایین‌تر از مدل‌های تازه‌وارد و لوکس‌تر است که اخیرا وارد میدان شده‌اند.

جالب است که خودرو جک جِی ـ 5 با اینکه تولید نمی‌شود قاعدتا به دلیل اقبال در بازار دست دوم‌ها حدود 19 درصد افزایش قیمت را در نمونه‌های محدود صفر کیلومتر در سه ماهه پاییز تجربه کرده همانطور که بریلیانس کراس اتوماتیک هم با افزایش 19.5 درصدی به حدود 570 میلیون تومان رسیده است.

در کلاس بالاتر دو خودرو چری تیگو 7 و تیگو 5 با 11 و 6.5 درصد افزایش قیمت مواجه شده‌اند در حالی که هاوال اچ ـ 2 با 7.7 درصد افزایش موقعیت خود را در بازار حفظ کرده است.

بالاترین افزایش قیمت اما از آن ام وی ام 315 هاچ بک اکسلنت اسپرت است که به اندازه نام طویلش با افزایش قیمت نزدیک به 23 درصدی مواجه شده و نهایتا به رکورد 360 میلیون تومان دست پیدا کرده است!

به طور کلی مسائلی مثل خدمات پس از فروش، امکانات رفاهی، سهولت در خرید قطعات یدکی و البته بازی‌های رسانه‌ای نیز در بالا و پایین رفتن قیمت خودروهای چینی در بازار ایران تاثیر دارند و تقاضا را کم و زیاد می‌کنند.

[table id=251 /]

میلیاردی‌ها

بخش سوم بازار که شامل خودروهای وارداتی از آسیای دور تا اروپاست نیز با افزایش قیمت در سه ماهه پاییز امسال مواجه شده اما با شیب ملایم‌تر. در این بخش از بازار به وضوح مشخص است که خودروهای متوسطی که تا چند سال پیش می‌توانستند رد طبقه متوسط هم مشتری داشته باشند حالا با عبور از مرز میلیارد تومان با کاهش تقاضا مواجه شده‌اند و طبیعتا شیب افزایش قیمت آنها ملایم بوده است.

در این جدول که 25 خودرو به عنوان نمونه قرار گرفته‌اند، رنو کولئوس نسل دوم با یک کاهش و یک افزایش کوچک روی قیمت تقریبی 2 و نیم میلیارد تومان ایستاده تا افزایش کلی در پاییز نداشته باشد.

در میانه جدول اما سه مدل از کیا و سه مدل از هیوندای با افزایش حدود 6 درصد قیمت و نزدیک به هم مواجه شده‌اند به طور مثال کیا سورنتو جی تی لاین نسل 3 در پایان پاییز به قیمت حدود 3 میلیارد و 850 میلیون تومان رسیده است در حالی که هیوندای سانتافه 2.4 لیتری تنها 20 میلیون تومان تا قیمت سه میلیاردی فاصله دارد.

شاید چهار سال قبل هیچ کس باور نمی‌کرد که این دو خودرو در پاییز 1400 به چنین ارقام نجومی دست پیدا کنند. با این حال رکورددار افزایش قیمت در بازار خارجی‌ها، سانگ یانگ تیوولی است که در ابتدای پاییز 890 میلیون قیمت داشت اما در آخر پاییز که جوجه‌هایش را شمردند، به یک میلیارد تومان رسیده بود!

[table id=252 /]

تویوتا، لکسوس و ب‌ام‌و نیز همچنان برندهای باارزش جدول هستند و از 9 تا 13 درصد افزایش قیمت را در سه ماهه پاییز امسال تجربه کردند.

تحلیل بازار خودرو در پاییز 1400 را در مطالب خُرد نیز ادامه خواهیم داد. منتظر باشید.

[horizontal_slider url=’tehran/car?has-photo=true’  title=”جدیدترین آگهی‌های خودرو”]