پونتیاک ترنس ام، فایربرد یا پرنده آتشین، ساخت کمپانی جنرال موتورز آمریکاست. این خودرو از سال 1967 تا اواخر سال 2002 تولید شد. پونتیاک ترنس ام برای رقابت با فورد موستانگ به بازار آمد و تولید آن همزمان بود با شروع تولید شورلت کامارو که تقریباً شکل و شمایلی نزدیک به فایربرد داشت.
تولید نسل اول فایربرد (از سال 1967 تا 1969) همزمان بود با دورانی که در طراحی اتومبیل به دوران «بطری کوکاکولا» معروف است. در این دوران، بسیاری از طراحان از خطوط منحنی و طراحی کلی لوگو و شکل بطری کوکاکولا الهام میگرفتند. اولین نسل این ماشین و همزادش، شورلت کامارو، هم از این نوع طراحی بینصیب نماندند.
پونتیاک سپر جلو را با شکل جلو پنجره ماشین ترکیب کرد و شکلی زیبا به آن داد. با موفقیت این اتومبیل در بازار، این هراس در دل جنرال موتورز افتاد که فروش شورلت کوروت تحت تاثیر آن قرار گیرد. با همین دید تصمیم گرفته شد که پلتفرم آن با شورلت به اشتراک گذاشته شود تا شورلت کامارو متولد شود.
نسل دوم فایربرد به جای اینکه در سپتامبر 1969 معرفی شود، در فوریه 1970 معرفی شد. این تاخیر به علت مسائل مهندسی و اشکالات ابزاری بود. به همین دلیل، مدل 1970 به مدل هفتادونیم مشهور شد. این نسل در چهار مدل به بازار آمد: فایربرد با امکانات پایه، مدل اسپیریت، فورمولا و مدل ترنس ام. در طول زمان تولید، موتورهای مختلفی در این ماشین به کار رفت. بیش از 35 موتور مختلف از موتورهای شورولت، پونتیاک، اولدزموبیل و بیوک در این ماشین استفاده شد.
غرب تا سال 1982 دو بحران بزرگ سوخت را تجربه کرده بود. به همین خاطر کارخانجات اتومبیلسازی کمکم به سوی طراحی ماشینهایی رفتند که مشخصات آیرودینامیکی آنها با محاسبات پیشرفته مهندسی شده باشد. در نتیجه، نسل سوم فایربرد با تمرکز بر اقتصادی بودن در سوخت طراحی شد. آن زمان، مدیریت سوخت کامپیوتری در موتورها تازه پا به جهان اتومبیلها گذاشته بود و هنوز پخته نشده بود.
بنابراین اولین ایده برای کم کردن مصرف سوخت انتقال نیروی محرک از محور عقب به جلو بود؛ اما این ایده بهسرعت کنار گذاشته شد، چون نمیشد قدرت و گشتاور بالایی را از محور جلو انتظار داشت. بنابراین تصمیم کارخانه بر تمرکز طراحی روی بدنه آیرودینامیک و شاسی سبکتر گرفته شد. طراحی بدنه هر دو ماشینی که روی این سکوی تولید ساخته میشدند، یعنی فایربرد و کامارو، در سال 1982 کاملاً تغییر کرد.
شیشه جلو سه درجه خوابیدهتر از مدلهای قبلی، قسمت عقب تشکیل شده از شیشه یکتکه که قاب فلزی نداشت و چراغهای مخفی جلو از مشخصههای اصلی این طرح جدید بود که باعث شد فایربرد ضمن اینکه 230 کیلوگرم سبکتر شود، در اولین نظر بهراحتی از مدلهای قبلی و حتی از ماشین دو قلویش، شورولت کامارو، قابل تشخیص باشد. قویترین موتوری که روی ماشینهای این نسل نصب شد موتور 7/5 لیتری تیون شده ساخت شورولت بود که 225 اسب قدرت داشت.
در نسل چهارم فایربرد که از سال 1993 تا 2002 ساخته شد، شاهد بالاتر رفتن تمرکز روی طراحی بدنه بودیم. پونتیاک طرح آیرودینامیکی را به سطح بالاتری برد و با نصب موتور جدید 4/3 لیتری با 160 اسب بخار قدرت بازار طرفداران اینگونه ماشینها را داغ کرد.
از سال 1995 با موتور 8/3 لیتری و 200 اسب قدرت و برای مدلهای ترنس ام و فورمولا موتورهای 7/5 لیتری 8 سیلندر، مشابه آنچه در کوروت استفاده میشد، فایربرد همچنان در صدر جدول بهترینها میتاخت. مشکلات مالی کارخانه پونتیاک، ساخت سری فایربرد را در سال 2002 متوقف کرد، اما تا اواخر سال 2010 هنوز وجود داشت و سعی کرد تا به عرصه تولید خودرو بازگردد.
در نهایت، با آخرین تولید با مارک پونتیاک در سال 2009 عمر این برند بزرگ هم به سر آمد. فایربرد هنوز بین کلکسیونرها طرفداران بسیاری دارد و چندان هم قیمتی و گران نشده است. اینکه هنوز هم میتوان پشت فرمان یک پرنده آتشین 1979 نشست و لذت برد خیلی دور از ذهن نیست. در ایران هم این ماشین به تعداد بسیار زیاد وارد شد و هنوز نمونههای بسیار تمیزی از آن موجود است.
***
شما میتوانید در دیوار نگاهی به آگهیهای خرید و فروش انواع خودروهای کلاسیک و قدیمی بیاندازید.